Δεύτερη Ευρωπαϊκή Συνάντηση Εργασίας για το Περιβαλλοντικό Έγκλημα: η Παράνομη Δηλητηρίαση της Άγριας Πανίδας

19.12.2015

• ΑΡΧΙΚΗ
• Νεα
• Δεύτερη Ευρωπαϊκή Συνάντηση Εργασίας για το Περιβαλλοντικό Έγκλημα: η Παράνομη Δηλητηρίαση της Άγριας Πανίδας

Σχέδιο Δράσης για την αποτροπή του κινδύνου από τα δηλητηριασμένα δολώματα υλοποιήθηκε από τα μέλη του Ευρωπαϊκού Δικτύου ενάντια στο Περιβαλλοντικό Έγκλημα (ΕΔΠΕ) κατά τη διάρκεια της 2ης Ευρωπαϊκής Συνάντησης Εργασίας για το Περιβαλλοντικό Έγκλημα που διεξάχθηκε στη Βαρκελώνη στις 6 Νοεμβρίου 2015.  Σκοπός του σχεδίου δράσης αυτού είναι η δημιουργία προτάσεων εκ μέρους του ΕΔΠΕ για την υιοθέτηση μέτρων για την εξάλειψη της χρήσης των δηλητηριασμένων δολωμάτων στην ύπαιθρο. Οι προτάσεις αυτές θα συνεισφέρουν στις Κατευθυντήριες Γραμμές του CMS για την αντιμετώπιση της δηλητηρίασης της άγριας ζωής, συμπεριλαμβανομένων των προτάσεων σε επίπεδο ΕΕ για τη διασφάλιση ενός σταθερού και αποτελεσματικού αποτρεπτικού μέτρου για τη χρήση των δηλητηριασμένων δολωμάτων στην ΕΕ.

Η χρήση των δηλητηριασμένων δολωμάτων στην ύπαιθρο είναι μία από τις πιο ευρέως διαδεδομένες μεθόδους εξάλειψης των αρπακτικών και αποτελεί απειλή για τη βιοποικιλότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα δηλητήρια χρησιμοποιούνται για να σκοτώσουν ζώα που θεωρούνται επιβλαβή για διάφορες δραστηριότητες και πιο συγκεκριμένα τη διαχείριση των θηραμάτων για κυνήγι, την κτηνοτροφία και τη γεωργία. Η παράνομη χρήση των δηλητηρίων, ιδιαίτερα αυτή που σχετίζεται με τη δίωξη αρπακτικών πουλιών, θεωρείται ένα από μεγαλύτερα θέματα που αφορούν την παράνομη θανάτωση πουλιών λόγω των σοβαρών επιπτώσεων στην προστασία και αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές άμεσες απειλές στην Ευρώπη για τον Ισπανικό Βασιλαετό (Aquila adalberti), τον Βασιλαετό  (Aquila heliaca), τον Ψαλιδιάρη (Milvus milvus), ή τον Ασπροπάρη (Neophron percnopterus). Τα δηλητηριασμένα δολώματα αποτελούν τον σημαντικότερο περιοριστικό παράγοντα για την επέκταση του επανεισαγμένου πληθυσμού του Ψαλιδιάρη στη βόρεια Σκωτία και του πληθυσμού του Χρυσαετού στη Μεγάλη Βρετανία. Η αδιάκριτη χρήση των δηλητηριασμένων δολωμάτων αποτελεί κίνδυνο για άλλα είδη άγριας πανίδας, κατοικίδια και για την ανθρώπινη υγεία με πιθανώς θανάσιμες συνέπειες.

Πάρα πολλά πουλιά σκοτώνονται κάθε χρόνο από την ηθελημένη κατάχρηση ή οποιαδήποτε άλλη παράνομη χρήση των δηλητηρίων. Αυτή η περιττή θνησιμότητα μπορεί να επηρεάσει δυσμενώς το καθεστώς διατήρησης των ευάλωτων ειδών, συμπεριλαμβανομένων των ειδών που προστατεύονται από εθνικούς, ευρωπαϊκούς και διεθνείς νόμους. Απαιτείται διασυνοριακή προσέγγιση σε επίπεδο ΕΕ για την αντιμετώπιση του προβλήματος στην περίπτωση των μεταναστευτικών ειδών.

Η χρήση των δηλητηριασμένων δολωμάτων περιλαμβάνει την προσθήκη μιας τοξικής ουσίας σε τρόφιμα, όπως τα προϊόντα φυτοπροστασίας (εντομοκτόνα, τρωκτικοκτόνα, μυκητοκτόνα, ζιζανιοκτόνα ή μαλακιοκτόνα). Το δόλωμα αφήνεται σε σημείο προσβάσιμο στα ζώα που αποτελούν στόχο και συχνά και σε άλλα είδη που δεν αποτελούν στόχο και μπορεί να επηρεαστούν. Η ηθελημένη δηλητηρίαση αποτελεί συνεπώς μια μεγάλης κλίμακας καταστροφική, μη-επιλεκτική μέθοδο ελέγχου που έχει τεράστιες παράπλευρες επιδράσεις σε άλλα είδη, ενώ μπορεί να απειλήσει και την ανθρώπινη υγεία.

Οι πιο κοινές ουσίες που χρησιμοποιούνται στα δηλητηριασμένα δολώματα είναι τα εντομοκτόνα και, σε μικρότερο βαθμό, τρωκτικοκτόνα, συνήθως τα υψηλής τοξικότητας. Τα καρβαμιδικά εντομοκτόνα, όπως τα carbofuran και aldicarb, χρησιμοποιούνται συχνά για τον έλεγχο των αρπακτικών σε πολλές περιοχές στον κόσμο. Για παράδειγμα, στην Ισπανία, κατά την περίοδο 2005-2010, το 50% των περιστατικών δηλητηρίασης προκλήθηκε από το aldicarb και το 22% από το carbofuran.

Πολλά είδη, όπως για παράδειγμα ο Ασπροπάρης, αποτελούν άμεσα θύματα της παράνομης χρήσης των δηλητηριασμένων δολωμάτων. Για αυτά τα μεταναστευτικά είδη, είναι ύψιστης σημασίας η συμμετοχή ΜΚΟ και ιδρυμάτων, σε Ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, για την αποτελεσματική αποτροπή των απειλών αυτών. Στη Βουλγαρία, η Βουλγαρική Ορνιθολογική Εταιρεία BSPB εργάζεται σκληρά προς την κατεύθυνση αυτή τα τελευταία χρόνια και στο πλαίσια διαφόρων προγραμμάτων όπως το Πρόγραμμα LIFE+ « Η Επιστροφή του Ασπροπάρη» και το Πρόγραμμα «Προστασία σημαντικών δασικών ενδιαιτημάτων για τον Κραυγαετό (Aquila pomarina) στη Βουλγαρία». Η BSPB διεξήγαγε διάφορες δραστηριότητες για την υποστήριξη του αγώνα ενάντια στην παράνομη χρήση των δηλητηρίων και την πρόληψη και εντοπισμό διαφόρων εγκλημάτων κατά των προστατευομένων ειδών. Υποστηρίζει ενεργά το έργο φορέων όπως η Αστυνομία, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Υδάτων, η Τελωνειακή Υπηρεσία κ.α. διεξάγοντας εξειδικευμένα σεμινάρια, δημιουργώντας βιβλία ασκήσεων, παρέχοντας γνώση και πληροφόρηση. Σε πολλές από τις δραστηριότητες αυτές, εμπλέκονται ειδικοί από διάφορους Ευρωπαϊκούς και Διεθνείς εταίρους, την Ορνιθολογική Βουλγαρίας και ειδικοί από υπουργεία και υπηρεσίες άλλων χωρών.

Πίσω